AARDige Buren in Boterveen

Een groep bewoners uit het buurtschap Boterveen bij Dwingeloo, Drenthe, zag zichzelf geconfronteerd met een lelieveld vlak voor hun deur. De lelieteelt kent het hoogste gifgebruik van alle teelten in Nederland. 

Gesprekken met de teler, geen buurman in dit geval maar een bollenteler die land huurde van een melkveehouder, hielpen niet. 

Samen stapten ze naar de rechter om zichzelf te beschermen én het nabijgelegen Natura 2000-gebied. 

Er kwam een mediastorm over de groep heen, bedreigingen en tweestrijd in het dorp. Maar ze hielden stand, en ze kregen gelijk bij de rechter: niet alles kan. Het gifgebruik werd teruggedrongen van 33 naar 4 middelen en de rechter biedt ruimte voor een bodemprocedure. Een doorbraak!

De groep bewoners kwam samen met een advocaat in actie, en worden inmiddels ondersteund door een groot advocatenkantoor, mede met dank aan donaties. Ze startten een procedure in het civiel én bestuursrecht (zie hieronder voor alle stukken).

Bestuursrecht: Met een handhavingsverzoek verzocht de groep AARDige Buren de provincie om het naastgelegen Natura 2000-gebied te beschermen. In augustus 2026 kreeg de groep gelijk van de rechter: het handhavingsverzoek mag niet door de provincie worden afgewezen. Lees hier meer. 

De provincie Drenthe heeft helaas aangegeven in hoger beroep te gaan.

Civiel recht: Met een kort geding vroegen zij de rechter om de lelieteler per direct het spuiten te verbieden om hun gezondheid te beschermen. Ze kregen gelijk. Een doorbraak!

Lees hieronder de achtergronden en bijzonderheden! 

Ik help de AARDige Buren met een bijdrage voor de rechtszaken!

Boterveen: verloop kort geding (civiel recht)

Na gesprekken met de teler die op niets uitliepen, startte de groep bewoners een kort geding.

Op 12 juni 2023 volgde de grensverleggende uitspraak. De rechter in Assen stelde de bewoners in het gelijk: de teler mocht niet meer spuiten vanwege de gezondheid van de omwonenden.

In het hoger beroep mocht de teler toch weer spuiten. Niet de 33 middelen waarmee hij doorgaans werkt, maar slechts 4 middelen waarvan de teler zegt die echt nodig te hebben om zijn oogst veilig te stellen. Te weten:  Rudis, Titus, Goltix en paraffineolie.

Het College voor de toelating van gewas­beschermings­middelen en biociden (Ctgb) heeft de individuele middelen toegelaten, maar heeft niet onderzocht wat deze 4 middelen in combinatie met elkaar doen en wat op lange termijn de effecten op onze gezondheid zijn. Paraffineolie is ‘biologisch’, zo zegt de teler. Het wordt inderdaad in de biologische sector bij hoge uitzondering ingezet, maar niet preventief en wekelijks zoals in de bollen­sector gangbaar is.

De rechter bevestigt dat er er gevaren zijn: er wordt nog niet goed getest of het gebruik van gewas­beschermings­middelen een verhoogd risico op neuro­degeneratieve ziektes met zich brengt en dat er vanuit het voorzorgs­principe beperkende maatregelen mogelijk nodig zijn.

De teler heeft toegezegd om in de komende 5 jaar geen lelies te telen op de betreffende velden. Deze vijf jaar zijn voldoende om uit te zoeken hoe groot het gevaar is voor de gezondheid, aldus de rechter.

De rechter geeft hiermee een opening tot een bodemprocedure!

Een bodemprocedure kost veel geld, maar is erg belangrijk. Help je mee met een donatie?

1e Aanleg

Hoger beroep

Boterveen: verloop procedure (bestuursrecht)

Tegelijkertijd met de civiele procedure stapten de AARDige Buren met een handhavingsverzoek naar de provincie. Het lelieveld ligt namelijk vlakbij Natura 2000-gebied Drents‑Friese Wold & Leggelderveld. De Raad van State heeft in 2025 al geoordeeld dat een natuurvergunning nodig is voor het gebruik van bestrijdingsmiddelen bij Natura 2000-gebieden.

In augustus 2026 kregen de AARDige Buren gelijk: de provincie mag het handhavingsverzoek niet afwijzen.

Ook voor deze situatie (waarbij het perceel ook vóór de inwerkingtreding van de Vogel- en Habitatrichtlijn al incidenteel gebruikt werd voor lelies) is een natuurvergunning nodig. Die natuurvergunning kan alleen worden gegeven als is aangetoond dat er geen significante gevolgen zijn voor het Natura 2000-gebied.

De provincie Drenthe heeft helaas aangegeven in hoger beroep te gaan tegen de uitspraak. Ondertussen wordt er nog steeds niet gehandhaafd.

Lees hier het persbericht over de uitspraak.

Documenten proces

  • Handhavingsverzoek van IJzer Advocaten d.d. 28 maart 2023 aan Gedeputeerde Staten provincie Drenthe
  • Brief van Gedeputeerde Staten provincie Drenthe aan IJzer Advocaten d.d. 6 april 2023
  • Gronden van bezwaar van IJzer Advocaten d.d. 6 april 2023 aan GS provincie Drenthe
  • Brief van de Commissie rechtsbescherming van Gedeputeerde Staten provincie Drenthe d.d. 14 juni 2023
  • E-mail van mr. Van Mierlo aan Höcker en IJzer advocaten
  • Informatieblad Veldspuit met Wave-systeem
  • Overzichten teelten 2009 tm 2022
  • Aantekeningen hoorzitting mr. J.H. van Woudenberg d.d. 3 juli 2023
  • Aantekeningen hoorzitting mr. J.T.A.M. van Mierlo d.d. 3 juli 2023
  • Bijdrage Natuurstichting Noordlake zitting d.d. 3 juli 2023
  • Oktober 2023: Advies van de Commissie rechtsbescherming van de provincie Drenthe, verslag van de zitting en het Besluit van de provincie Drenthe. 
  • Beroepsschrift van IJzer Advocaten d.d. 29 december 2023
  • De uitspraak van de Rechtbank Noord-Nederland d.d. 4 augustus 2026