In de media
West-Brabantse jurist Anne de Vries waarschuwt: ‘Nederland dreigt op slot te gaan om waterkwaliteit’
Als we niets doen, gaat Nederland mogelijk op slot door de slechte waterkwaliteit. Daarvoor waarschuwt de West-Brabantse milieujurist Anne de Vries. „Eerlijk? Ik vind het schandalig dat dit nodig is omdat er in Den Haag niets gebeurt.”
Woensdag presenteren klimaatorganisatie Urgenda en Natuur & Milieu een handleiding voor waterschappen. Daarin staat wat ze kunnen doen om de grote hoeveelheid bestrijdingsmiddelen in het water te bestrijden. En dat is hard nodig, zegt milieujurist Anne de Vries (39) die de handleiding grotendeels schreef. In december 2027 moeten alle EU-landen voldoen aan strengere eisen voor waterkwaliteit.
„De waterkwaliteit in Nederland behoort tot de slechtste van Europa”, vertelt De Vries van het bedrijf ChemLegal. Voor een deel kunnen we daar in Nederland niet zoveel aan doen. „We zijn een land met veel water. Daardoor is er automatisch veel landbouw dichtbij sloten, beken en rivieren.”
Lees het hele artikel op BN DeStem
Hormoonverstorend bestrijdingsmiddel wordt verboden
Een veelgebruikt bestrijdingsmiddel met een hormoonverstorende stof mag niet meer worden gebruikt. Dat heeft het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) besloten.
Het gaat om de schimmelbestrijder Pitcher van de producent Adama die veel in de land- en tuinbouw wordt gebruikt. Dit product bevat de stof fludioxonil, die schadelijk is voor mensen, dieren en natuur.
21.000 kilo
Fludioxonil is hormoonverstorend, zo concludeerde het Europese Agentschap voor Voedselveiligheid (EFSA) in een onderzoek van 2024. Hormoonverstorende bestrijdingsmiddelen zijn sinds 2009 in de Europese Unie niet toegestaan.
Het intrekken van het gewasbeschermingsmiddel door Ctgb komt na een rechterlijke uitspraak afgelopen zomer. De rechter oordeelde dat Pitcher niet toegelaten had mogen worden en dat het middel daarom zo snel mogelijk van de markt moet verdwijnen.
Lees het hele artikel op nos.nl
Schoner natuurwater? Waterschappen krijgen een duwtje in de rug
Het Nederlandse oppervlaktewater bevat veel meer pesticiden dan toegestaan. De waterschappen doen er te weinig aan, vinden twee organisaties die daarom een actieplan opstelden.
Waterschappen moeten ingrijpen om de Europese doelstelling voor schoon water te halen, want er is geen tijd te verliezen, vinden duurzaamheidsorganisatie Urgenda en Natuur & Milieu. Eind 2027 is de deadline, maar het Nederlandse oppervlaktewater voldoet bij lange na niet aan de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW). Dus presenteerden zij woensdag een handleiding, een actieplan waarmee ze waterschappen willen verleiden om meer te doen.
Bij bijna 80 procent van alle metingen van het oppervlaktewater worden te veel bestrijdingsmiddelen aangetroffen. TFA, een pfas-stof die ontstaat als bepaalde bestrijdingsmiddelen afbreken, zit bij 72 procent van de meetpunten in het ondiepe grondwater boven de norm. Daarmee is Nederland ver verwijderd van de doelen van de Europese richtlijn die in 2000 werd opgesteld. Die schrijft voor dat oppervlakte- en grondwater uiterlijk eind 2027 van goede kwaliteit moet zijn.
De handleiding die vandaag wordt gepresenteerd – en die is geschreven door juristen van de adviesbureaus Chemlegal en FLO Legal in opdracht van Natuur & Milieu en Urgenda – geeft juridische handvatten aan de waterschappen. Daarmee kunnen ze zelf vervuiling van het oppervlaktewater, vooral door pesticiden, tegengaan. Hun speelruimte is beperkt, maar waterschappen kunnen wel degelijk meer doen dan nu, zeggen de twee organisaties.
Kaderrichtlijn Water
Al eerder schreven de milieuorganisaties twee van dergelijke handleidingen: een voor gemeenten en een voor provincies. Volgens Donna Stolwijk, medewerker landbouw en biodiversiteit bij Urgenda, vroegen verschillende waterschappen er zelf om: “Ambtenaren zeiden: jullie hebben al twee mooie handleidingen gemaakt, wanneer komt die voor ons?”
Lees het hele artikel in Trouw
Sint-Michielsgestel stelt spuitvrije zone van 50 meter in bij nieuwe woningen
Wie in Sint-Michielsgestel wil bouwen naast landbouwgrond, krijgt voortaan te maken met een nieuwe grens. De gemeente kiest voor 50 meter afstand tot percelen waar met bestrijdingsmiddelen gespoten wordt.
Bij alle nieuwe woningen, maar ook bij bijvoorbeeld nieuwe scholen en zorgsinstellingen, moet voortaan eerst worden beoordeeld of er voldoende afstand is tot gronden waar gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt.
Hoewel in de wet niet is vastgelegd hoeveel afstand er moet zijn tussen woningen en percelen waarop beschermingsmiddelen worden gebruikt, gaat de gemeente uit van een uitspraak van de Raad van State die een richtafstand van 50 meter hanteert.
Afwijken van de 50 meter zone kan alleen in uitzonderlijke gevallen, zegt Sint-Michielsgestel. In alle gevallen moet het college van B en W daar een besluit over nemen.
De afstandsgrens van 50 meter geldt overigens alleen bij nieuwe woningen of andere nieuwbouwprojecten. Bij bestaande woningen hoeft geen afstandsgrens te worden gehanteerd. Daarbij gaat het belang van de gebruiker van de agrarisch grond boven het belang van de bewoners van bestaande woningen. De gemeente baseert zich hierbij ook op een uitspraak van de Raad van State.
Lees het volledige artikel in Brabants Dagblad
Gemiddeld 18 pesticiden ontdekt in Vlaamse scholen: “Weten niet wat de gevolgen zijn op lange termijn”
Als je gaat speuren in een gemiddeld klaslokaal in Vlaanderen vind je daar 18 verschillende pesticiden. VELT heeft dat onderzocht in tien Vlaamse basisscholen. In totaal zijn er 63 veschillende soorten pesticide tegengekomen. Ook soorten die al een halve eeuw verboden zijn. “Het lichaam van kinderen is extra gevoelig voor de schadelijke effecten van deze stoffen”, stelt Geert Gommers, pesticidenexpert bij Velt. Over welke pesticiden gaat het en hoe schadelijk zijn die voor de leerlingen?
In juni van dit jaar hebben tien Vlaamse bassischolen een klaslokaal ter beschikking gesteld aan Velt, de Vereniging voor Ecologisch Leven en Tuinieren. In die lokalen zijn de onderzoekers met een stofzuiger op zoek gegaan naar pesticiden. Het stof werd opgevangen en geanalyseerd. “In de klaslokalen hebben we gemiddeld 18 pesticiden gevonden. In totaal werden 63 verschillende pesticiden aangetroffen. In twee van de tien scholen is ook de stof DDT teruggevonden, een stof die al meer dan vijftig jaar verboden is in België”, zegt Geert Gommers, pesticidenexpert bij Velt.
Lees het artikel op HLN.be
Yvon Jaspers verkent de vragen achter Parkinson in KRO-NCRV tweeluik: De boer, de broer, de zus en de ziekte
De diagnose Parkinson bij haar jongere broer zet het leven van Yvon Jaspers op zijn kop. In het tweeluik De boer, de broer, de zus en de ziekte gaat zij op zoek naar achterliggende oorzaken. Haar persoonlijke zoektocht brengt haar bij wetenschappelijke onderzoeken naar een mogelijke relatie tussen gewasbeschermingsmiddelen en Parkinson. Dat raakt aan een wereld die zij al meer dan twintig jaar van heel dichtbij kent: die van de boeren. Met deze serie wil Yvon niet alleen beter begrijpen wat we al weten over Parkinson, maar vooral onderzoeken wat het maatschappelijk debat rondom deze ziekte met mensen doet. Daarom spreekt zij met artsen, boeren, omwonenden, onderzoekers en haar eigen familie om verschillende perspectieven te belichten en ruimte te maken voor een open gesprek. De boer, de broer, de zus en de ziekte is op zondag 11 oktober te zien bij KRO-NCRV op NPO 1.
Yvon Jaspers: “Al ruim twintig jaar kom ik bij boeren op het erf. Ik kwam voor de liefde en ontdekte hoeveel meer er te vertellen is over hun leven, hun zorgen en het eten op ons bord. In 2024 kreeg mijn broer op 40-jarige leeftijd de diagnose Parkinson. Hij zorgt in zijn eentje voor drie jonge kinderen. Ineens werd die ziekte onderdeel van ons leven. De vragen over een mogelijke relatie tussen pesticiden en Parkinson lieten me niet meer los. Mijn broer werkt niet als boer, maar de vragen die zijn ziekte oproept, raken zowel mijn familie als de boeren die ik al zo lang volg.”
Lees het hele interview bij de KRO-NCRV
Bekijk de documentaire op NPO Start
Europese Commissie wil de normen voor pesticiden versoepelen: ‘Winst gaat boven de gezondheid van mensen’
De Europese Commissie is van plan de toelatingsregels voor bestrijdingsmiddelen aanzienlijk te versoepelen. Om de toelating van groene middelen te versnellen zouden ook chemische middelen veel minder vaak getest moeten worden. De industrie blijkt een flinke vinger in de pap te hebben. Vijf vragen.
Welke plannen liggen precies op tafel?
De pesticidenplannen zijn onderdeel van een breder voorstel dat de Europese Commissie eind vorig jaar presenteerde om regels te vereenvoudigen. Dit ‘omnibusvoorstel veiligheid van voedsel en diervoeding’ bestaat uit een waslijst van plannen, van het gebruik van drones om pesticiden te bestrijden tot strengere limieten voor hoeveel bestrijdingsmiddelen op geïmporteerd eten mogen zitten, en van grenscontroles voor planten tot de monitoring van gekkekoeienziekte.
Het controversieelst is echter de hervorming van het toelatingssysteem voor bestrijdingsmiddelen. Momenteel wordt de veiligheid van die middelen voor mens en milieu beoordeeld voordat ze op de markt komen, tien jaar na introductie en daarna elke vijftien jaar. De Commissie wil de herbeoordelingen voor vrijwel alle middelen afschaffen. Voor de overige middelen gaat de Commissie zelf bepalen wanneer ze herbeoordeeld worden.
Ook andere plannen zijn controversieel: schadelijke middelen kunnen op de markt blijven als een verbod gevolgen zou hebben voor de oogst, en de respijtperiode waarin boeren een verboden middel nog mogen gebruiken wordt verdubbeld naar drie jaar.
Lees het hele artikel in De Volkskrant.
Convenant over vermindering van pesticiden gaat niet ver genoeg volgens natuurorganisaties
Natuurorganisaties weigeren hun handtekening te zetten onder het convenant van staatssecretaris Silvio Erkens van Landbouw over het gebruik van pesticiden. Ze vinden de dinsdag gesloten afspraken met de sector ‘te vaag en te vrijblijvend’.
Een doelstelling van het hoofdlijnenconvenant gewasbeschermingsmiddelen is ‘polarisatie te verminderen en draagvlak te vergroten’, schrijft Erkens dinsdag in een Kamerbrief. De VVD’er is daarbij gestruikeld over de eerste horde, want de twee natuurorganisaties die deelnamen aan het overleg staan niet achter het voorlopige onderhandelingsresultaat. De aloude tegenstelling tussen milieubelang en landbouwbelang is springlevend.
De natuurorganisaties Natuur & Milieu en LandschappenNL onderhandelden sinds begin mei met vier landbouworganisaties, Erkens’ ministerie en lagere overheden over verlaging van het pesticidengebruik in tuin- en akkerbouw. Het sluiten van een convenant hierover is afgesproken in het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA. Oud-ChristenUnie-politicus Gert-Jan Segers zat de gesprekken voor.
Erkens wil juridisch bindende afspraken maken die moeten leiden tot een ‘forse’ daling van het gebruik van bestrijdingsmiddelen voor 2040. Voor de jaren 2030 en 2035 moeten er tussendoelen komen. Het uiteindelijke akkoord moet niet alleen de hoeveelheid bestrijdingsmiddelen in Natura 2000-gebieden verminderen, maar ook de gezondheidsrisico’s voor omwonenden.
Eerste stap
Het nu gesloten hoofdlijnenconvenant is slechts een eerste stap. Na de zomer moeten de partijen per landbouwsector deelakkoorden sluiten met concrete afspraken over reductiedoelen en de juridische borging daarvan. Erkens wil die vervolgakkoorden al voor eind dit jaar sluiten.
Lees het hele artikel in De Volkskrant.
Brede handhaving op pesticiden nabij Friese Natura 2000-gebieden
Ondanks dat de Raad van State eerder heeft bevestigd dat de uitspraak in de zaak rondom het Drentse Holtingerveld alleen de lelieteelt betrof, ziet Provincie Friesland dit wel als aanleiding om te handhaven bij alle percelen rondom Natura 2000-gebieden waar pesticiden gebruikt worden. Voor 38 landbouwpercelen in Friesland is een vergunningsplicht. Er zijn waarschuwingsbrieven verstuurd naar de perceeleigenaren.
Volgens Gedeputeerde Staten krijgen de eigenaren de kans om binnen een periode van één jaar de overtreding op te heffen. Dit kunnen zij onder andere doen door het uitvoeren van een ecologisch onderzoek waarin wordt aangetoond dat negatieve effecten voor Natura 2000-gebieden door het gebruik van pesticiden zijn uitgesloten of door het gebruik van pesticiden te staken. Ondanks dat is ook eerder aangegeven dat dit voor individuele ondernemers zo goed als ondoenlijk is.
Zwaluwen vallen dood neer door insecticiden
Insecticiden blijken de doodsoorzaak van zwaluwen die in groten getale dood zijn aangetroffen. Dit blijkt uit nieuw onderzoek van Wageningen Universiteit waarover dagblad Trouw schrijft. Extra zorgwekkend is dat de vogels de insecticiden mogelijk via inademing hebben binnengekregen.
“We hebben de vogels getest op 648 verschillende pesticiden. Van twee insecticiden vonden we opvallende waarden. Op de veren van de vogels zaten hoge gehalten permetrine en tetrametrine. Van twee vogels konden we ook de hersenen analyseren en ook daar vonden we het gif. In de maag en de lever vonden we juist géén hoge gehalten,” vertelt wetenschapper Aafke Saarloos in Trouw.
“De besmetting op de veren en niet in de maag of de lever, duidt op besmetting via de lucht,” stelt hoogleraar Nico van den Brink in hetzelfde artikel. “Het kan zijn dat het gif via de veren en de dunne vogelhuid in het bloed is opgenomen en daarmee ook in de hersenen terecht is gekomen. Het kan ook zijn dat het is ingeademd. Want als het op de veren zit, kan het net zo goed in de snavel zijn beland.”
Van den Brink: “Bij de toelating van pesticiden kijken we volgens de Europese regels heel goed naar de risico’s voor vogels en zoogdieren, wanneer zij die stoffen via de maag binnenkrijgen. In de EU-richtlijnen staat wel een opmerking over mogelijke andere blootstellingsroutes, maar daarop wordt tot nu toe niet getest. Volgens ons zou dat met deze gegevens in de hand wel moeten gebeuren.”
Lees hier het gehele artikel van Trouw, gepubliceerd op 22 april 2026
Mogelijk verbod op bestrijdingsmiddelen met PFAS
De autoriteit die bestrijdingsmiddelen toelaat, heeft sterke aanwijzingen dat 46 middelen met PFAS erin van de markt moeten omdat ze ons drinkwater bedreigen. Dit bericht NOS op 21 april 2026.
“Vanaf deze week houdt het Ctgb de 46 middelen tegen het licht. Aanleiding is recent Deens onderzoek. Daaruit blijkt volgens het Ctgb dat PFAS-stoffen in bestrijdingsmiddelen afbreken tot TFA: een minuscule PFAS-variant die nauwelijks afbreekt, makkelijk in het grondwater terechtkomt, zich daar opstapelt en mogelijk schadelijk is voor de voortplanting.
Het Ctgb wil weten hoe de nieuwe Deense kennis uitpakt in de Nederlandse situatie. “De nieuwe Deense inzichten stoppen we in onze eigen grondwatermodellen. Daaruit moet blijken of de hoeveelheid TFA die in het grondwater sijpelt onder de Europese normen voor grondwater blijft”, legt Huisman uit.”
In Hof van Twente werd de lelieboer weggejaagd, maar dat kan na de verkiezingen weer helemaal anders zijn. ‘Lelies mooi? Niet als u dit weet’
In Hof van Twente is lelieteelt de komende anderhalf jaar verboden. Een bollenteler zorgde voor onrust in de dorpen én mensen maken zich zorgen over hun gezondheid. CDA stemde tegen de lelieteler, maar BBB en FVD – die voor het eerst meedoen aan de lokale verkiezingen – willen het besluit terugdraaien. „Één-op-één gesprekken met raadsleden hebben echt het verschil gemaakt.”
Daar, achter die rij eiken, kwam de machine met gewasbeschermingsmiddelen zeker eens per week over het lelieveld. Menno Huge wijst vanuit zijn keukenraam, in het voorhuis van een oude boerderij, over de weg. Eén perceel was het, recht tegenover zijn huis, twee jaar geleden nu.
De stoffen belandden op zijn moestuin, op de was aan de lijn, bij buren op de trampoline van de kinderen. Elke keer dat de machine spoot raakten de mensen hier in het buitengebied van Markelo iets bezorgder. Met een groepje buurtgenoten besloot Menno Huge, gepensioneerd medewerker van Natuurmonumenten, in actie te komen. Met succes. Via een uitgekiende volkslobby heeft hun ‘actiecomité’ eraan bijgedragen dat het stopt: de gemeenteraad in Hof van Twente besloot in februari dat sierteelt de komende anderhalf jaar verboden is.
Lees het hele bericht van 08-03-2026 in het NRC.
West-Brabantse jurist Anne de Vries waarschuwt: ‘Nederland dreigt op slot te gaan om waterkwaliteit’
Als we niets doen, gaat Nederland mogelijk op slot door de slechte waterkwaliteit. Daarvoor waarschuwt de West-Brabantse milieujurist Anne de Vries. „Eerlijk? Ik vind het schandalig dat dit nodig is omdat er in Den Haag niets gebeurt.”
Woensdag presenteren klimaatorganisatie Urgenda en Natuur & Milieu een handleiding voor waterschappen. Daarin staat wat ze kunnen doen om de grote hoeveelheid bestrijdingsmiddelen in het water te bestrijden. En dat is hard nodig, zegt milieujurist Anne de Vries (39) die de handleiding grotendeels schreef. In december 2027 moeten alle EU-landen voldoen aan strengere eisen voor waterkwaliteit.
„De waterkwaliteit in Nederland behoort tot de slechtste van Europa”, vertelt De Vries van het bedrijf ChemLegal. Voor een deel kunnen we daar in Nederland niet zoveel aan doen. „We zijn een land met veel water. Daardoor is er automatisch veel landbouw dichtbij sloten, beken en rivieren.”
Lees het hele artikel op BN DeStem
Hormoonverstorend bestrijdingsmiddel wordt verboden
Een veelgebruikt bestrijdingsmiddel met een hormoonverstorende stof mag niet meer worden gebruikt. Dat heeft het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) besloten.
Het gaat om de schimmelbestrijder Pitcher van de producent Adama die veel in de land- en tuinbouw wordt gebruikt. Dit product bevat de stof fludioxonil, die schadelijk is voor mensen, dieren en natuur.
21.000 kilo
Fludioxonil is hormoonverstorend, zo concludeerde het Europese Agentschap voor Voedselveiligheid (EFSA) in een onderzoek van 2024. Hormoonverstorende bestrijdingsmiddelen zijn sinds 2009 in de Europese Unie niet toegestaan.
Het intrekken van het gewasbeschermingsmiddel door Ctgb komt na een rechterlijke uitspraak afgelopen zomer. De rechter oordeelde dat Pitcher niet toegelaten had mogen worden en dat het middel daarom zo snel mogelijk van de markt moet verdwijnen.
Lees het hele artikel op nos.nl
Schoner natuurwater? Waterschappen krijgen een duwtje in de rug
Het Nederlandse oppervlaktewater bevat veel meer pesticiden dan toegestaan. De waterschappen doen er te weinig aan, vinden twee organisaties die daarom een actieplan opstelden.
Waterschappen moeten ingrijpen om de Europese doelstelling voor schoon water te halen, want er is geen tijd te verliezen, vinden duurzaamheidsorganisatie Urgenda en Natuur & Milieu. Eind 2027 is de deadline, maar het Nederlandse oppervlaktewater voldoet bij lange na niet aan de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW). Dus presenteerden zij woensdag een handleiding, een actieplan waarmee ze waterschappen willen verleiden om meer te doen.
Bij bijna 80 procent van alle metingen van het oppervlaktewater worden te veel bestrijdingsmiddelen aangetroffen. TFA, een pfas-stof die ontstaat als bepaalde bestrijdingsmiddelen afbreken, zit bij 72 procent van de meetpunten in het ondiepe grondwater boven de norm. Daarmee is Nederland ver verwijderd van de doelen van de Europese richtlijn die in 2000 werd opgesteld. Die schrijft voor dat oppervlakte- en grondwater uiterlijk eind 2027 van goede kwaliteit moet zijn.
De handleiding die vandaag wordt gepresenteerd – en die is geschreven door juristen van de adviesbureaus Chemlegal en FLO Legal in opdracht van Natuur & Milieu en Urgenda – geeft juridische handvatten aan de waterschappen. Daarmee kunnen ze zelf vervuiling van het oppervlaktewater, vooral door pesticiden, tegengaan. Hun speelruimte is beperkt, maar waterschappen kunnen wel degelijk meer doen dan nu, zeggen de twee organisaties.
Kaderrichtlijn Water
Al eerder schreven de milieuorganisaties twee van dergelijke handleidingen: een voor gemeenten en een voor provincies. Volgens Donna Stolwijk, medewerker landbouw en biodiversiteit bij Urgenda, vroegen verschillende waterschappen er zelf om: “Ambtenaren zeiden: jullie hebben al twee mooie handleidingen gemaakt, wanneer komt die voor ons?”
Lees het hele artikel in Trouw
Sint-Michielsgestel stelt spuitvrije zone van 50 meter in bij nieuwe woningen
Wie in Sint-Michielsgestel wil bouwen naast landbouwgrond, krijgt voortaan te maken met een nieuwe grens. De gemeente kiest voor 50 meter afstand tot percelen waar met bestrijdingsmiddelen gespoten wordt.
Bij alle nieuwe woningen, maar ook bij bijvoorbeeld nieuwe scholen en zorgsinstellingen, moet voortaan eerst worden beoordeeld of er voldoende afstand is tot gronden waar gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt.
Hoewel in de wet niet is vastgelegd hoeveel afstand er moet zijn tussen woningen en percelen waarop beschermingsmiddelen worden gebruikt, gaat de gemeente uit van een uitspraak van de Raad van State die een richtafstand van 50 meter hanteert.
Afwijken van de 50 meter zone kan alleen in uitzonderlijke gevallen, zegt Sint-Michielsgestel. In alle gevallen moet het college van B en W daar een besluit over nemen.
De afstandsgrens van 50 meter geldt overigens alleen bij nieuwe woningen of andere nieuwbouwprojecten. Bij bestaande woningen hoeft geen afstandsgrens te worden gehanteerd. Daarbij gaat het belang van de gebruiker van de agrarisch grond boven het belang van de bewoners van bestaande woningen. De gemeente baseert zich hierbij ook op een uitspraak van de Raad van State.
Lees het volledige artikel in Brabants Dagblad
Gemiddeld 18 pesticiden ontdekt in Vlaamse scholen: “Weten niet wat de gevolgen zijn op lange termijn”
Als je gaat speuren in een gemiddeld klaslokaal in Vlaanderen vind je daar 18 verschillende pesticiden. VELT heeft dat onderzocht in tien Vlaamse basisscholen. In totaal zijn er 63 veschillende soorten pesticide tegengekomen. Ook soorten die al een halve eeuw verboden zijn. “Het lichaam van kinderen is extra gevoelig voor de schadelijke effecten van deze stoffen”, stelt Geert Gommers, pesticidenexpert bij Velt. Over welke pesticiden gaat het en hoe schadelijk zijn die voor de leerlingen?
In juni van dit jaar hebben tien Vlaamse bassischolen een klaslokaal ter beschikking gesteld aan Velt, de Vereniging voor Ecologisch Leven en Tuinieren. In die lokalen zijn de onderzoekers met een stofzuiger op zoek gegaan naar pesticiden. Het stof werd opgevangen en geanalyseerd. “In de klaslokalen hebben we gemiddeld 18 pesticiden gevonden. In totaal werden 63 verschillende pesticiden aangetroffen. In twee van de tien scholen is ook de stof DDT teruggevonden, een stof die al meer dan vijftig jaar verboden is in België”, zegt Geert Gommers, pesticidenexpert bij Velt.
Lees het artikel op HLN.be
Yvon Jaspers verkent de vragen achter Parkinson in KRO-NCRV tweeluik: De boer, de broer, de zus en de ziekte
De diagnose Parkinson bij haar jongere broer zet het leven van Yvon Jaspers op zijn kop. In het tweeluik De boer, de broer, de zus en de ziekte gaat zij op zoek naar achterliggende oorzaken. Haar persoonlijke zoektocht brengt haar bij wetenschappelijke onderzoeken naar een mogelijke relatie tussen gewasbeschermingsmiddelen en Parkinson. Dat raakt aan een wereld die zij al meer dan twintig jaar van heel dichtbij kent: die van de boeren. Met deze serie wil Yvon niet alleen beter begrijpen wat we al weten over Parkinson, maar vooral onderzoeken wat het maatschappelijk debat rondom deze ziekte met mensen doet. Daarom spreekt zij met artsen, boeren, omwonenden, onderzoekers en haar eigen familie om verschillende perspectieven te belichten en ruimte te maken voor een open gesprek. De boer, de broer, de zus en de ziekte is op zondag 11 oktober te zien bij KRO-NCRV op NPO 1.
Yvon Jaspers: “Al ruim twintig jaar kom ik bij boeren op het erf. Ik kwam voor de liefde en ontdekte hoeveel meer er te vertellen is over hun leven, hun zorgen en het eten op ons bord. In 2024 kreeg mijn broer op 40-jarige leeftijd de diagnose Parkinson. Hij zorgt in zijn eentje voor drie jonge kinderen. Ineens werd die ziekte onderdeel van ons leven. De vragen over een mogelijke relatie tussen pesticiden en Parkinson lieten me niet meer los. Mijn broer werkt niet als boer, maar de vragen die zijn ziekte oproept, raken zowel mijn familie als de boeren die ik al zo lang volg.”
Lees het hele interview bij de KRO-NCRV
Bekijk de documentaire op NPO Start
Europese Commissie wil de normen voor pesticiden versoepelen: ‘Winst gaat boven de gezondheid van mensen’
De Europese Commissie is van plan de toelatingsregels voor bestrijdingsmiddelen aanzienlijk te versoepelen. Om de toelating van groene middelen te versnellen zouden ook chemische middelen veel minder vaak getest moeten worden. De industrie blijkt een flinke vinger in de pap te hebben. Vijf vragen.
Welke plannen liggen precies op tafel?
De pesticidenplannen zijn onderdeel van een breder voorstel dat de Europese Commissie eind vorig jaar presenteerde om regels te vereenvoudigen. Dit ‘omnibusvoorstel veiligheid van voedsel en diervoeding’ bestaat uit een waslijst van plannen, van het gebruik van drones om pesticiden te bestrijden tot strengere limieten voor hoeveel bestrijdingsmiddelen op geïmporteerd eten mogen zitten, en van grenscontroles voor planten tot de monitoring van gekkekoeienziekte.
Het controversieelst is echter de hervorming van het toelatingssysteem voor bestrijdingsmiddelen. Momenteel wordt de veiligheid van die middelen voor mens en milieu beoordeeld voordat ze op de markt komen, tien jaar na introductie en daarna elke vijftien jaar. De Commissie wil de herbeoordelingen voor vrijwel alle middelen afschaffen. Voor de overige middelen gaat de Commissie zelf bepalen wanneer ze herbeoordeeld worden.
Ook andere plannen zijn controversieel: schadelijke middelen kunnen op de markt blijven als een verbod gevolgen zou hebben voor de oogst, en de respijtperiode waarin boeren een verboden middel nog mogen gebruiken wordt verdubbeld naar drie jaar.
Lees het hele artikel in De Volkskrant.
Convenant over vermindering van pesticiden gaat niet ver genoeg volgens natuurorganisaties
Natuurorganisaties weigeren hun handtekening te zetten onder het convenant van staatssecretaris Silvio Erkens van Landbouw over het gebruik van pesticiden. Ze vinden de dinsdag gesloten afspraken met de sector ‘te vaag en te vrijblijvend’.
Een doelstelling van het hoofdlijnenconvenant gewasbeschermingsmiddelen is ‘polarisatie te verminderen en draagvlak te vergroten’, schrijft Erkens dinsdag in een Kamerbrief. De VVD’er is daarbij gestruikeld over de eerste horde, want de twee natuurorganisaties die deelnamen aan het overleg staan niet achter het voorlopige onderhandelingsresultaat. De aloude tegenstelling tussen milieubelang en landbouwbelang is springlevend.
De natuurorganisaties Natuur & Milieu en LandschappenNL onderhandelden sinds begin mei met vier landbouworganisaties, Erkens’ ministerie en lagere overheden over verlaging van het pesticidengebruik in tuin- en akkerbouw. Het sluiten van een convenant hierover is afgesproken in het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA. Oud-ChristenUnie-politicus Gert-Jan Segers zat de gesprekken voor.
Erkens wil juridisch bindende afspraken maken die moeten leiden tot een ‘forse’ daling van het gebruik van bestrijdingsmiddelen voor 2040. Voor de jaren 2030 en 2035 moeten er tussendoelen komen. Het uiteindelijke akkoord moet niet alleen de hoeveelheid bestrijdingsmiddelen in Natura 2000-gebieden verminderen, maar ook de gezondheidsrisico’s voor omwonenden.
Eerste stap
Het nu gesloten hoofdlijnenconvenant is slechts een eerste stap. Na de zomer moeten de partijen per landbouwsector deelakkoorden sluiten met concrete afspraken over reductiedoelen en de juridische borging daarvan. Erkens wil die vervolgakkoorden al voor eind dit jaar sluiten.
Lees het hele artikel in De Volkskrant.
Brede handhaving op pesticiden nabij Friese Natura 2000-gebieden
Ondanks dat de Raad van State eerder heeft bevestigd dat de uitspraak in de zaak rondom het Drentse Holtingerveld alleen de lelieteelt betrof, ziet Provincie Friesland dit wel als aanleiding om te handhaven bij alle percelen rondom Natura 2000-gebieden waar pesticiden gebruikt worden. Voor 38 landbouwpercelen in Friesland is een vergunningsplicht. Er zijn waarschuwingsbrieven verstuurd naar de perceeleigenaren.
Volgens Gedeputeerde Staten krijgen de eigenaren de kans om binnen een periode van één jaar de overtreding op te heffen. Dit kunnen zij onder andere doen door het uitvoeren van een ecologisch onderzoek waarin wordt aangetoond dat negatieve effecten voor Natura 2000-gebieden door het gebruik van pesticiden zijn uitgesloten of door het gebruik van pesticiden te staken. Ondanks dat is ook eerder aangegeven dat dit voor individuele ondernemers zo goed als ondoenlijk is.
Zwaluwen vallen dood neer door insecticiden
Insecticiden blijken de doodsoorzaak van zwaluwen die in groten getale dood zijn aangetroffen. Dit blijkt uit nieuw onderzoek van Wageningen Universiteit waarover dagblad Trouw schrijft. Extra zorgwekkend is dat de vogels de insecticiden mogelijk via inademing hebben binnengekregen.
“We hebben de vogels getest op 648 verschillende pesticiden. Van twee insecticiden vonden we opvallende waarden. Op de veren van de vogels zaten hoge gehalten permetrine en tetrametrine. Van twee vogels konden we ook de hersenen analyseren en ook daar vonden we het gif. In de maag en de lever vonden we juist géén hoge gehalten,” vertelt wetenschapper Aafke Saarloos in Trouw.
“De besmetting op de veren en niet in de maag of de lever, duidt op besmetting via de lucht,” stelt hoogleraar Nico van den Brink in hetzelfde artikel. “Het kan zijn dat het gif via de veren en de dunne vogelhuid in het bloed is opgenomen en daarmee ook in de hersenen terecht is gekomen. Het kan ook zijn dat het is ingeademd. Want als het op de veren zit, kan het net zo goed in de snavel zijn beland.”
Van den Brink: “Bij de toelating van pesticiden kijken we volgens de Europese regels heel goed naar de risico’s voor vogels en zoogdieren, wanneer zij die stoffen via de maag binnenkrijgen. In de EU-richtlijnen staat wel een opmerking over mogelijke andere blootstellingsroutes, maar daarop wordt tot nu toe niet getest. Volgens ons zou dat met deze gegevens in de hand wel moeten gebeuren.”
Lees hier het gehele artikel van Trouw, gepubliceerd op 22 april 2026
Mogelijk verbod op bestrijdingsmiddelen met PFAS
De autoriteit die bestrijdingsmiddelen toelaat, heeft sterke aanwijzingen dat 46 middelen met PFAS erin van de markt moeten omdat ze ons drinkwater bedreigen. Dit bericht NOS op 21 april 2026.
“Vanaf deze week houdt het Ctgb de 46 middelen tegen het licht. Aanleiding is recent Deens onderzoek. Daaruit blijkt volgens het Ctgb dat PFAS-stoffen in bestrijdingsmiddelen afbreken tot TFA: een minuscule PFAS-variant die nauwelijks afbreekt, makkelijk in het grondwater terechtkomt, zich daar opstapelt en mogelijk schadelijk is voor de voortplanting.
Het Ctgb wil weten hoe de nieuwe Deense kennis uitpakt in de Nederlandse situatie. “De nieuwe Deense inzichten stoppen we in onze eigen grondwatermodellen. Daaruit moet blijken of de hoeveelheid TFA die in het grondwater sijpelt onder de Europese normen voor grondwater blijft”, legt Huisman uit.”
In Hof van Twente werd de lelieboer weggejaagd, maar dat kan na de verkiezingen weer helemaal anders zijn. ‘Lelies mooi? Niet als u dit weet’
In Hof van Twente is lelieteelt de komende anderhalf jaar verboden. Een bollenteler zorgde voor onrust in de dorpen én mensen maken zich zorgen over hun gezondheid. CDA stemde tegen de lelieteler, maar BBB en FVD – die voor het eerst meedoen aan de lokale verkiezingen – willen het besluit terugdraaien. „Één-op-één gesprekken met raadsleden hebben echt het verschil gemaakt.”
Daar, achter die rij eiken, kwam de machine met gewasbeschermingsmiddelen zeker eens per week over het lelieveld. Menno Huge wijst vanuit zijn keukenraam, in het voorhuis van een oude boerderij, over de weg. Eén perceel was het, recht tegenover zijn huis, twee jaar geleden nu.
De stoffen belandden op zijn moestuin, op de was aan de lijn, bij buren op de trampoline van de kinderen. Elke keer dat de machine spoot raakten de mensen hier in het buitengebied van Markelo iets bezorgder. Met een groepje buurtgenoten besloot Menno Huge, gepensioneerd medewerker van Natuurmonumenten, in actie te komen. Met succes. Via een uitgekiende volkslobby heeft hun ‘actiecomité’ eraan bijgedragen dat het stopt: de gemeenteraad in Hof van Twente besloot in februari dat sierteelt de komende anderhalf jaar verboden is.
Lees het hele bericht van 08-03-2026 in het NRC.