Tulpentelers mogen het verboden insecticide Movento nu toch gebruiken van de overheid. De tulpenteelt gaat opnieuw boven de gezondheid van mensen, stellen Gitta Visser en Joost van den Bergh, die beiden in de buurt van bollenvelden wonen.
De tulpentelers spraken dit voorjaar van een noodsituatie. Niet vanwege de drastische achteruitgang van de insecten-stand, of vanwege de toename van ziektes als parkinson onder telers.
Nee, er was sprake van een heuse noodsituatie omdat hun tulpen mogelijk bij de export konden worden afgekeurd als er een tulpengalmijt in werd aangetroffen. Met andere woorden: ze konden mogelijk minder geld verdienen.
Voor hun portemonnee
De telers stapten dus naar de overheid vanwege een ‘noodsituatie’ voor hun portemonnee. Ze eisten dat ze weer Movento mochten gebruiken, één van de door hen meest gebruikte insecticiden.
Movento, met daarin het gif spirotetramat, was net van de markt verdwenen omdat er sterke aanwijzingen zijn dat het hormoonverstorend is, mogelijk schadelijk voor de vruchtbaarheid en het ongeboren kind, en giftig voor bijen.
Maar alles voor de export en hun portemonnee: er moest gespoten worden tegen de tulpengalmijt! En deze ‘noodsituatie’ lijkt allesbehalve een tijdelijke uitzondering; bollentelersorganisatie KAVB voorspelt dat ze volgend jaar gewoon weer een vrijstelling gaan aanvragen.
De NVWA bekeek de gevaren en de ‘noodsituatie’ en adviseerde het ministerie om de goedkeuring niet te verlenen, omdat de toepassingsvoorwaarden niet handhaafbaar zouden zijn. De NVWA vond simpelweg het risico voor de omgeving te groot.
Heldere keuze zou je dan denken voor het ministerie: geen grote maatschappelijke nood, wel mogelijk maatschappelijk gevaar, dus het middel blijft verboden.
Maar wat doet het ministerie? Het geeft toe: de bollentelers mogen weer Movento gebruiken.
Al ruim drie jaar bekend
Dat Movento in 2026 verboden zou zijn, was al ruim drie jaar bekend. De overheid had drie jaar de tijd om telers te helpen met natuurlijke plaagbestrijding, of – indien dat niet mogelijk is – te stimuleren om te schakelen naar een ander gewas dat wél bijdraagt aan de voedselzekerheid.
Maar nee, het ministerie tilde zwaarder aan het in stand houden van de gevestigde economische belangen. Het gif kwam terug op het land.
In deze ‘noodmaatregelen’ lijkt een patroon te zitten. Na de bietentelers in 2022 konden in 2025 ook de kersentelers rekenen op goedkeuring van het ministerie voor bestrijdingsmiddelen die eigenlijk al verboden waren.
En wij, als omwonenden van deze landbouwpercelen, mogen deze schadelijke middelen dus nog jaren extra blijven inademen.
Feest voor Bayer
Interessant genoeg stopte pesticideproducent Bayer in 2022 zélf de procedure om de toelating voor spirotetramat te vernieuwen. Na sterke vermoedens dat het middel hormoonverstorend zou zijn, stelde de Europese voedselveiligheidsinstantie dat de gegevens die Bayer had aangeleverd onvoldoende waren om te concluderen dat het wél veilig zou zijn.
Bayer stopte vervolgens met de herbeoordelingsprocedure. Zo’n procedure kost geld, dus het bedrijf zal de economische afweging hebben gemaakt dat dat het niet waard was.
Zo verdween Movento van de Europese markt. Dat de wanhopige tulpentelers nu tóch weer Movento mogen spuiten, is dubbel winst voor Bayer: geen toelatingskosten, wel afzet. Bij Bayer geen nood, maar feest.
Ziektes als parkinson
Ondertussen geldt er voor insecten en voor de gezondheid van omwonenden van bollenvelden een échte noodsituatie. Eentje waarbij steeds meer mensen lijden aan ziektes als parkinson en ALS, diersoorten verdwijnen en de voedselzekerheid op lange termijn wordt bedreigd.
Dit zou zo veel zwaarder moeten wegen dan een verdienmodel rond een luxeproduct voor de export. Wanneer gaan we de juiste afweging maken, en ons afvragen hoeveel een tulp de samenleving mag kosten?
Deze opinie van AARDige Buren is te lezen in het Nederlands Dagblad.